Μελέτη για την καναδική αγορά φέτας και ειδικών τυριών την οποία εκπόνησε το Γραφείο ΟΕΥ Τορόντο. Σύμφωνα με αυτή η καναδική αγορά γαλακτοκομικών προϊόντων διακρίνεται από καθεστώς προστασίας των γαλακτοπαραγωγών μέσω ενός συστήματος ρύθμισης των τιμών. Το 1,21 ως προς την αξία και 1,05% ως προς την ποσότητα των συνολικών ελληνικών εξαγωγών τυριών κατευθύνεται στην καναδική αγορά.
Οι εξαγωγές ελληνικές φέτας ωφελήθηκαν από την σύναψη της Περιεκτικής Συμφωνίας Οικονομίας και Εμπορίου ΕΕ-Καναδά (CETA) , καθώς μεταξύ 2018, έτους υπογραφής της, και 2023 (στοιχεία Ιαν.-Νοεμ.) σημειώθηκε αύξηση σε όρους αξίας κατά 111% φθάνοντας τα 9 εκ. €, και σε όρους ποσότητας κατά 49% φθάνοντας τους 980 τόνους. Την περίοδο 2014-2018, πριν από την υπογραφή της CETA, είχαμε κατά βάση στασιμότητα.
Με την CETA προβλέφθηκε για πρώτη φορά η προστασία σειράς προϊόντων της ΕΕ με καθεστώς Γεωγραφικής Ένδειξης. Ωστόσο, υπάρχουν βασικά δύο κύρια επίπεδα προστασίας. Η φέτα έχει ενταχθεί στο χαμηλότερο επίπεδο προστασίας από τα δύο.
Στην καναδική αγορά κυκλοφορούν διάφορα είδη τυριών φέτας και τύπου «φέτας». Σύμφωνα με τις διατάξεις της CETA διατηρείται το δικαίωμα χρήσης της επωνυμίας για τους Καναδούς παραγωγούς, είτε ως feta είτε με την συνοδεία χαρακτηρισμού "kind", "type", "style", "imitation" ή παρόμοιους και εφ’ όσον είναι εμφανής η γεωγραφική προέλευση του προϊόντος.
Βάσει της CETA, προβλέφθηκε η δυνατότητα εισαγωγής τυριών ΕΕ με μηδενικό δασμό, εφ’ όσον είναι εντός συγκεκριμένης ποσόστωσης. Η ποσόστωση αυξήθηκε σταδιακά από το 2018 φθάνοντας το 2022 στο τελικό ύψος της, ίσο με 16.000 τόνους ετησίως. Ωστόσο, η ΕΕ εξάγει τουλάχιστον 28.000 τόνους τυριών ετησίως στον Καναδά. Για εισαγωγές εκτός ποσόστωσης, ο δασμός ανέρχεται σε 245,5%.
Το σύνολο των ελληνικών εξαγωγών γίνεται εντός της προβλεπόμενης ποσόστωσης. Οι ελληνικές εξαγωγές φέτας στον Καναδά αντιστοιχούν στο 8% περίπου της καναδικής παραγωγής λευκού τυριού, η οποία καταναλώνεται στην εγχώρια αγορά.
Όπως επισημαίνεται στη μελέτη, «είτε ως φέτα αυθεντική ελληνικής παραγωγής, είτε ως τυρί καναδικής παραγωγής, η φέτα που διατίθεται στην καναδική αγορά είναι ένα από τα φθηνότερα τυριά που διατίθενται, γεγονός που ενδεχομένως πρέπει να οδηγήσει σε προβληματισμό».
Πέραν της φέτας, στον Καναδά παράγονται τυριά όλων των ειδών που διατίθενται με τις επωνυμίες παραπλήσιες των τυριών Γ.Ε. της ΕΕ., ακόμη και αν η επωνυμία απολαμβάνει του πρώτου επιπέδου προστασίας. Επί παραδείγματι, πωλούνται πολλά καναδικά τυριά ως mozzarella, ενώ η ιταλική προστατευόμενη ονομασία είναι mozarrella di Bufala, η προστασία της οποίας προβλέπεται από την CETA.
