Μέσω του ετήσιου πανευρωπαϊκού θεσμού των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς, το Συμβούλιο της Ευρώπης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης καλεί φέτος (25 – 27 Σεπτεμβρίου 2026) τις ευρωπαϊκές πόλεις να οργανώσουν δράσεις με θέμα Κληρονομιά σε κίνδυνο – αναβίωση, ανθεκτικότητα, αναστοχασμός. Τις εκδηλώσεις συντονίζει η Διεύθυνση Αρχαιολογικών Μουσείων, Εκθέσεων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων του Υπουργείου Πολιτισμού.

Στο πλαίσιο αυτό η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ξάνθης, σε συνεργασία με την Ιερά Μητρόπολη Ξάνθης και Περιθεωρίου, για δεύτερη χρονιά θα πραγματοποιήσει την εκδήλωση «Ἄρατε Πύλας» στους ναούς της Παλιάς Πόλης της Ξάνθης». Το πρωί της Κυριακής 27 Σεπτεμβρίου 2026 θα «ξανανοίξουν οι θύρες» των πέντε παλιότερων εκκλησιών της Παλιάς Πόλης της Ξάνθης, συγκεκριμένα του μητροπολιτικού ναού του Τιμίου Προδρόμου και των ναών Ταξιαρχών (Καβακίου), Ακαθίστου Ύμνου, Αγίου Γεωργίου και Αγίου Βλασίου, προκειμένου το κοινό να γνωρίσει το ταξίδι τους στο χρόνο που πρόσφατα έφτασε στη θεσμοθέτηση της προστασίας τους από τον κίνδυνο της αλλοίωσης της πολιτιστικής τους σπουδαιότητας. Χαρακτηρίστηκαν μνημεία, καθώς αποτελούν εξαιρετικά δείγματα εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής, στολίζονται με μοναδικά έργα τέχνης, εκπροσωπούν την ακμαιότερη ιστορική περίοδο της πόλης, αυτής που συνδέεται με την πλουτοφόρα ενασχόληση με τον καπνό, και αποκαλύπτουν μοναδικά κοινωνικά και πολεοδομικά δεδομένα.

Με αφετηρία την Πλατεία της Μητροπόλεως στις 10:30 θα ξεκινήσει η περιήγηση στα σοκάκια της Παλιάς Πόλης, η οποία θα περιλαμβάνει πέντε διαδοχικές στάσεις στους παραπάνω ναούς, με τη σειρά με την οποία προαναφέρθηκαν. Σε κάθε εκκλησία αρχαιολόγοι, ιερείς και πιστοί θα υπενθυμίσουν την ιστορική, λαογραφική, καλλιτεχνική, κοινωνική, θρησκευτική και πολεοδομική δυναμική των μοναδικών αυτών κτισμάτων, αναδεικνύοντας τη σημαντικότητα της προστασίας τους για τη διαφύλαξη της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς.